IT Service Management in Ultimo
IT Service Management (ITSM) is de Ultimo-module waarmee organisaties hun IT-infrastructuur beheren. De module omvat het volledige ITIL-gebaseerde proces: van configuratiebeheer via incidentafhandeling tot probleembeheer, change management en serviceaanvragen.
Gerelateerd: contexten, self-service, kennisboom, contracten
Hoe verschilt ITSM van Technische Dienst (TD)?bewerken
Hoewel ITSM en TD beide op dezelfde Ultimo-entiteiten zijn gebouwd (Equipment, Job), zijn er fundamentele verschillen:
| Aspect | Technische Dienst (TD) | IT Service Management |
|---|---|---|
| Assets | Installaties, procesfuncties | Configuraties, configuratie-items (CI's), software |
| Werkregistratie | Jobs (werkorders) | Incidenten, problemen, wijzigingen, serviceaanvragen |
| Equipment-context | Installation (1) | ConfigurationItem (32), Software (64), Network (128), Telephony (256) |
| Job-context | TD | Incident, Probleem, Wijziging, Serviceaanvraag |
| Supportmodel | Direct naar uitvoering | Eerstelijns/tweedelijns ondersteuning |
| Kennisbeheer | Niet standaard | Kennisboom met verbetervoorstellen |
| SLA's | Optioneel | Centraal: responstijd en oplossingstijd |
| Impact/urgentie | Prioriteit | Impact + Urgentie = Prioriteit |
Consultant-perspectief: De contexten bepalen alles. Een Equipment-record met context ConfigurationItem (32) verschijnt alleen in het IT-backoffice. Zie contexten voor de volledige uitleg.
Configuratiebeheerbewerken
Configuratiesbewerken
Een configuratie is een logische groep configuratie-items. Voorbeeld: een werkplek bestaande uit een computer, beeldscherm en telefoon.
Menu: IT > Configuratiebeheer > Configuraties
Tabbladen op het configuratiescherm:
| Tabblad | Inhoud |
|---|---|
| Algemeen | Omschrijving, gebruikers, kostendragers (locatie, kostenplaats), ingebouwde CI's |
| Incidenten | Overzicht eerstelijns en tweedelijns incidenten voor de configuratie |
| Kosten | Totale kosten, vorig/huidig boekjaar, berekend op basis van uitgevoerde jobs |
| Inbouw/uitbouw historie | Historisch overzicht van alle CI-wijzigingen |
Acties op een configuratie: - Configuratie-item inbouwen: selecteer een CI, kies een voortgangsstatus, medewerker en installatiedatum - Configuratie-item uitbouwen: verwijder een CI, optioneel verplaatsen naar andere configuratie
Configuratie-items (CI's)bewerken
Een configuratie-item is een individueel IT-onderdeel: hardware, software, netwerk- of telefonieproducten.
Menu: IT > Configuratiebeheer > Configuratie-items
Tabbladen op het CI-scherm:
| Tabblad | Inhoud |
|---|---|
| Algemeen | Eigenaar, kostendragers, apparaatnaam (voor RDP), CI type, kenmerken, afbeelding |
| Tekst | Aanvullende informatie |
| Incidenten | Eerste- en tweedelijns incidenten voor het CI |
| Software | Geinstalleerde software met versie en installatiedatum |
| Netwerk | IP-adressen, MAC-adressen, wall outlets, poortnummers |
| Stuklijst | Vervangingsonderdelen (artikelen) |
| Contracten | Gekoppelde servicecontracten |
| Kosten/Status | Aanschafprijs, jobkosten, voortgangsstatussen |
| Indienststelling | Indienststellingsdossiers |
| Documentatie | Documenten gekoppeld aan het CI |
Handige functies: - Start RDP sessie: externe verbinding via apparaatnaam - Printen configuratie-itemsticker: PDF-label met code, omschrijving en barcode - Track & trace: locatie volgen via externe applicatie - Kopiëren configuratie-items: bulk-aanmaak met optioneel overnemen van installatiedatum, bouwjaar en onderhoudsclassificatie
CI Typesbewerken
CI types groeperen configuratie-items (bijv. monitoren, printers, laptops). Via Stamgegevens > IT > Configuratiebeheer > Configuratie-item types beheer je: - Kenmerken (met doorvoeren naar gekoppelde CI's) - Stuklijst (standaard vervangingsonderdelen) - Storingsoorzaken (beperkte keuze per type)
Softwarebewerken
Software wordt apart geregistreerd en kan op CI's worden geinstalleerd.
Menu: IT > Configuratiebeheer > Software
Software heeft tabbladen voor licenties, configuratie-items, instrumenten, installaties, incidenten, contracten, SLA's, serviceaanvragen, problemen, bekende fouten, wijzigingen, periodiek onderhoud en documentatie.
Let op: Het veld Licentie vereist en de knop Overzicht van huidige licenties en gebruik helpen bij licentiecompliance.
Incidentbeheerbewerken
Wat is een incident?bewerken
Een incident is een registratie van werk dat moet worden gedaan aan IT-configuraties: storingen oplossen, software installeren, inspecties uitvoeren.
Incidentprocesbewerken
Melder → Eerstelijns → [Opgelost?] → Ja → Sluiten
↓ Nee
Tweedelijns → [Structureel?] → Ja → Probleem
↓ Nee registreren
Oplossen → Sluiten
Incidenten registrerenbewerken
Menu: IT > Incidentbeheer > Eerstelijns incidenten (of Tweedelijns incidenten)
Stappen: 1. Nieuw record aanmaken 2. Omschrijving invoeren 3. Incidentsoort selecteren 4. Optioneel master-incident koppelen 5. Benodigde informatie invoeren 6. Via Bijwerken voortgang de status wijzigen
Belangrijke velden en kaders:
| Veld/Kader | Functie |
|---|---|
| Gemeld door / Melder | Basisinformatie melder (standaard ingelogde gebruiker) |
| Melddatum/gemeld via | Datum, tijd en communicatiemiddel |
| Classificatie (Impact, Urgentie, Prioriteit) | Prioriteit berekend uit urgentie + impact |
| Planning | Geplande start/gereeddatum op basis van prioriteit en werkdagen |
| Uitvoeren door | Toewijzing aan vakgroep, leverancier of medewerker |
| CI/Software | Gekoppeld configuratie-item of software |
| Storingsoorzaak | Bepaald door CI type/softwaresoort |
Master-incidentenbewerken
Een master-incident is een incident dat een grote groep gebruikers treft. Vergelijkbare incidenten worden hieraan gekoppeld en tellen niet mee in SLA-rapportages. Het master-incident is de bron voor statuswijzigingen en e-mails.
Extra tabbladen bij master-incidenten: - Gekoppelde incidenten: alle gekoppelde meldingen - Nieuws: nieuwsberichten publiceren op het dashboard van alle gebruikers
Vanuit een incidentbewerken
Vanaf het incidentscherm kunt u: - Naar tweedelijn: incident doorsturen naar tweedelijns ondersteuning - Naar andere backoffice: incident doorverwijzen met nieuw afhandelsjabloon - Aanmaken wijziging: nieuwe wijziging aanmaken en koppelen - Naar serviceaanvraag: omzetten naar serviceaanvraag met afhandelsjabloon - Nieuw kennisonderwerp toevoegen: kennis vastleggen in de kennisboom - Indienen verbetervoorstel: bestaand kennisonderwerp verbeteren
Kennisboom-integratiebewerken
Bij het invoeren van een incident vergelijkt Ultimo automatisch de beschrijving, symptomen en CI type-beschrijving met kennisonderwerpen. Gevonden suggesties worden getoond en kunnen direct worden gekoppeld, waarna diagnose en oplossing worden overgenomen.
Kanbanbordenbewerken
Incidenten kunnen grafisch worden beheerd via kanbanborden. Incidenten verschijnen als passen op een bord met statuskolommen. Door passen te verslepen wijzigt u de status. Per medewerker is zichtbaar welke incidenten zijn toegewezen.
Impactanalysebewerken
Via IT > Incidentbeheer > Impactanalyse krijgt u een verkenneroverzicht van incidenten per impactniveau.
Probleembeheerbewerken
Een probleem ontstaat wanneer een incident een structurele oorzaak heeft die niet routinematig op te lossen is. Problemen worden geregistreerd via het submenu Probleembeheer.
Het probleembeheerproces omvat: 1. Probleem definiëren vanuit een incident 2. Diagnose stellen (root cause analyse) 3. Workaround registreren 4. Probleem oplossen of escaleren naar bekende fout
Bekende foutenbewerken
Een bekende fout is een probleem met een gedocumenteerde root cause en (tijdelijke) workaround. Bekende fouten zijn zichtbaar op het tabblad Bekende fouten bij software en kennisonderwerpen.
Wijzigingsbeheer (Change Management)bewerken
Wijzigingen zijn gecontroleerde aanpassingen aan de IT-omgeving. Een wijziging kan worden aangemaakt vanuit een incident of probleem.
Het wijzigingsproces doorloopt standaard fasen: 1. Request for Change (RFC) 2. Beoordeling en goedkeuring 3. Planning en uitvoering (via wijzigingsjobs) 4. Review en sluiting
Wijzigingsjobs zijn de uitvoeringseenheden binnen een wijziging.
Serviceaanvraagbeheerbewerken
Serviceaanvragen zijn standaardverzoeken die onderdeel zijn van de IT-services (bijv. nieuwe account aanvragen, laptop bestellen). Een incident kan worden omgezet naar een serviceaanvraag.
ITSM Magazijnbewerken
De ITSM-module heeft een eigen magazijnfunctionaliteit:
Menu: IT > Configuratiebeheer > Magazijn
- Artikelen: artikelen die als CI worden gebruikt (notebooks, monitors) of als onderdelen (geheugenmodules, schijven)
- Artikelgroepen: groepering van artikelen
- Magazijnmutaties: uitgiften en ontvangsten
- Magazijnoverboekingen: verplaatsingen tussen magazijnen
Vanuit een artikel kan direct een configuratie-item worden aangemaakt, inclusief automatische magazijnuitgifte.
Contracten in ITSMbewerken
IT-contracten voor onderhoud van configuratie-items worden beheerd via IT > Contracten. Contracten kunnen worden gekoppeld aan CI's en software. Zie contracten voor de volledige contractenmodule.
Stamgegevens voor ITSMbewerken
De volgende stamgegevens moeten worden ingericht voor ITSM:
| Stamgegeven | Menu | Doel |
|---|---|---|
| CI types | Stamgegevens > IT > Configuratiebeheer | Groepering CI's met kenmerken en stuklijst |
| CI-statussen | Stamgegevens > IT > Configuratiebeheer | Voortgangsstatussen voor CI's |
| Softwaresoorten | Stamgegevens > IT > Configuratiebeheer | Groepering software |
| Incidentsoorten | Stamgegevens > IT > Incidentbeheer | Classificatie incidenten |
| Storingsoorzaken | Stamgegevens > IT > Incidentbeheer | Oorzaken voor incidenten |
| Probleemsoorten | Stamgegevens > IT > Probleembeheer | Classificatie problemen |
| Wijzigingssoorten | Stamgegevens > IT > Wijzigingsbeheer | Classificatie wijzigingen |
| Wijzigingsjobsoorten | Stamgegevens > IT > Wijzigingsbeheer | Classificatie wijzigingsjobs |
| Serviceaanvraagsoorten | Stamgegevens > IT | Classificatie serviceaanvragen |
| Impact | Stamgegevens > IT | Impactniveaus voor incidenten |
| Urgenties | Stamgegevens > IT | Urgentieniveaus voor incidenten |
| Communicatiemiddelen | Stamgegevens > IT | Hoe incidenten worden gemeld |
| Netwerklocaties | Stamgegevens > IT | Wall outlets en patchpanelen |
Best practices bij implementatiebewerken
- Begin met configuratiebeheer: registreer eerst alle CI's voordat je incidentbeheer inricht
- Definieer CI types: dit standaardiseert kenmerken, stuklijsten en storingsoorzaken
- Richt de kennisboom in: dit versnelt de eerstelijns afhandeling en reduceert escalaties
- Configureer SLA's: koppel responstijden en oplossingstijden aan serviceniveaus
- Gebruik master-incidenten: bij grootschalige verstoringen voorkomt dit dubbel werk
- Koppel contracten aan CI's: zo is direct zichtbaar welke CI's onder contract vallen
- Train op het eerstelijns/tweedelijns model: zorg dat medewerkers weten wanneer ze escaleren
Valkuilenbewerken
- Contexten vergeten: een CI verschijnt alleen in het IT-backoffice. Check altijd de context bij "kan record niet vinden"-vragen
- SLA vs. planning: de SLA-responstijd en -oplostijd hebben voorrang op handmatig ingevoerde start- en gereeddatums
- Master-incident niet sluiten: bij sluiting worden ALLE gekoppelde incidenten ook gesloten
- Storingsoorzaken beperkt door CI type: als een gebruiker een oorzaak niet kan selecteren, controleer dan of het CI type de juiste oorzaken heeft
Gerelateerde onderwerpenbewerken
- contexten - Equipment als ConfigurationItem, Job als Incident/Probleem/Wijziging
- self-service - Meldingen vanuit self-service die als incidenten of serviceaanvragen worden verwerkt
- kennisboom - Knowledge management voor ITSM
- contracten - Contractbeheer voor CI's en software
- stamgegevens - Alle stamdata die voor ITSM moet worden ingericht
- projecten-stops - Projecten die aan wijzigingen kunnen worden gekoppeld