Categorie: concepts Bijgewerkt: 2026-04-05 autorisatie gebruikers groepen record-authorisation aet schermrechten

Autorisatie in Ultimo

Autorisatie in Ultimo bepaalt wat elke gebruiker kan zien, doen en bewerken. Het systeem werkt op meerdere niveaus: van applicatiebrede instellingen tot individuele recordtoegang. Een correct ingericht autorisatiemodel is cruciaal voor veiligheid, compliance en gebruiksvriendelijkheid.


Niveaus van autorisatiebewerken

Ultimo kent de volgende autorisatieniveaus, van breed naar specifiek:

Niveau Bereik Gebruik
Application level Hele applicatie, alle gebruikers Algemene items
Group level Alle gebruikers in de groep Per backoffice/team
User level Individuele gebruiker Vermijden waar mogelijk
Screen authorisation Per scherm, per niveau Schermspecifieke rechten
Record authorisation Per record (vestiging, afdeling) Datafiltering

Application Element Tree (AET)bewerken

De AET is de boomstructuur waarin alle autorisatie-elementen zijn georganiseerd. Per element zijn drie waarden mogelijk:

Waarde Betekenis
Inherited Overerving van het bovenliggende element of niveau
Authorised Hard overschreven: element is geautoriseerd
Unauthorised Hard overschreven: element is niet geautoriseerd

Consultanttip: Download de AET-matrix (Excel) voor een compleet overzicht van alle autorisaties per groep. Dit is essentieel voor audits en documentatie.


Users (Gebruikers)bewerken

Gebruikers worden beheerd in de UCT onder Authorisation > Users.

Veldenbewerken

User typesbewerken

Er zijn vier gebruikerstypen die de licentiekosten en functionaliteit bepalen:

Type Functionaliteit Licentie
Self-service Meldingen aanmaken, eigen status bekijken Laagste kosten
Light Self-service + autonomous maintenance, LOTO, werkvergunningen aanvragen Optioneel
Technician Light + jobstatus wijzigen, uren boeken, inspecties, bestelaanvragen Optioneel
Full Volledige toegang (afhankelijk van groepsrechten) Hoogste kosten

Activering en deactivering: - Gebruikers moeten worden geactiveerd om in te kunnen loggen - Een gebruiker kan pas na 10 dagen worden gedeactiveerd - Het User type wordt bepaald door de groep

Speciale gebruikersrollenbewerken


Groups (Groepen)bewerken

Groepen bepalen de rechten op scherm- en functieniveau. Er zijn twee soorten:

Configuratiegroepenbewerken

De standaard gebruikersgroep per backoffice. Elke gebruiker heeft precies een configuratiegroep. Deze deelt: - Schermautorisatie - Selectielijstfilters - Custom schermen en menu's - AET-instellingen - Rapportages

Autorisatiegroepen (Authorisation only)bewerken

Aanvullende groepen voor specifieke rechten. Een gebruiker kan meerdere autorisatiegroepen hebben. Ze worden gebruikt voor: - Goedkeuringsrechten - Module-specifieke toegang - Rolgebaseerde autorisatie

Best practice naamgeving: Aut_{Backoffice}_{Functie} of Aut_{Backoffice}_{Actie} Voorbeelden: Aut_TS_Manager, Aut_TS_ApproveJobs, AUTH_TS_AGREEDJOB


Best practice: autorisatie opzettenbewerken

Aanbevolen aanpak (optie 2: alles dicht, dan openen)bewerken

  1. Geef jezelf (STDGRP) alle rechten op de AET
  2. Sluit de applicatie op application level (Unauthorised)
  3. Maak configuratiegroepen per backoffice (bijv. TS, Purchase)
  4. Maak autorisatiegroepen per rol/actie
  5. Ken groepen toe aan gebruikers

Waarom deze aanpak? - Autorisatiegroepen kunnen alleen rechten geven, niet afnemen - Nieuwe elementen zijn niet direct zichtbaar voor iedereen - Je moet bewust kiezen wie toegang krijgt - Beter overzicht en beheerbaarder


Screen Authorisationbewerken

Per scherm kan de toegang worden ingesteld op drie niveaus:

Niveau Wanneer
User level Gebruiker-specifieke schermrechten
Group level Groepsspecifieke schermrechten
Application level Geen specifieke groep/gebruiker rechten

De effectieve autorisatie wordt bepaald door het meest specifieke niveau:

Scherm Application Groep TS Auth. groep TS Adv. User Effectief
Eqm01 None Read Delete - Delete
Eqm12 Delete None Update - Update
Art09 Read - Delete Update Update
Job03 Delete None - - None

Let op: Er is geen "inherited" voor schermrechten. Het meest specifieke niveau geldt.


Record Authorisationbewerken

Record authorisation beperkt de zichtbaarheid van gegevens op recordniveau. Gebruikers zien alleen records van hun toegewezen vestiging, afdeling, etc.

Master Tablesbewerken

Standaard zijn vijf tabellen beschikbaar voor recordautorisatie:

Tabel Volgorde Functie
Site 1 Vestiging (breedste filter)
CostCenter 2 Kostenplaats
Department 3 Afdeling
Building 4 Gebouw
SkillCat 5 Vakgroep

De volgorde bepaalt de hierarchie. Extra tabellen (bijv. Vendor) kunnen worden toegevoegd via Database Objects.

Instellingen per tabelbewerken

Instelling Betekenis
Show dialogue Gebruiker kiest bij inloggen een specifieke waarde
Select all records Gebruiker kiest uit alle beschikbare records
Take over related Onderliggende records automatisch meenemen
Take over parent Bovenliggende records automatisch meenemen
Force authorisation Autorisatie is verplicht bij inloggen

Record Authorisation Groupsbewerken

In plaats van per gebruiker recordtoegang in te stellen, worden gebruikers aan een groep gekoppeld. Voorbeelden: Healthcare, Infra, Technical, Office, Fleet.

Consultanttip: Maak altijd recordautorisatiegroepen in plaats van individuele instellingen. Dit is efficienter en beter beheersbaar. Maak een "all-access" groep voor key users met de instelling "Optional record authorisation".


Praktijkscenario'sbewerken

Scenario 1: Monteurs per vestigingbewerken

Monteurs mogen alleen jobs van hun eigen vestiging zien. Oplossing: Maak recordautorisatiegroepen per vestiging en koppel de juiste monteurs.

Scenario 2: Regiomanager met meerdere vestigingenbewerken

De regiomanager bezoekt een selectie van vestigingen. Oplossing: Maak een autorisatiegroep met de benodigde vestigingen en stel een vestiging in als standaard.

Scenario 3: Centraal magazijnbewerken

Monteurs hebben vestigingsautorisatie maar moeten een centraal magazijn kunnen zien. Oplossing: Sluit de artikel- en magazijntabelstructuur uit van de recordautorisatie.

Scenario 4: Inkoopmanager mag installaties alleen lezenbewerken

De inkoopmanager ziet installaties maar mag ze niet wijzigen. Oplossing: Geef de inkoopmanagergroep Read schermrechten op de installatieschermen.


Troubleshootingbewerken

Probleem Oplossing
Record is niet zichtbaar Login zonder recordautorisatie om het record te vinden
Tabel uitgesloten maar record nog niet zichtbaar Het record kan een ander context hebben dan uitgesloten
Key user maakt record aan maar andere gebruiker vindt het niet Record is aangemaakt zonder recordautorisatie (geen vestiging gekoppeld)

Do's and Don'tsbewerken

Dobewerken

Don'tbewerken


Gerelateerde onderwerpenbewerken